Ahmedabad: અમદાવાદમાં આવેલી ગુજરાત કેન્સર એન્ડ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (GCRI) માં નોંધાતા કેન્સરના આંકડાઓએ આરોગ્ય ક્ષેત્રે ચિંતા જન્માવી છે. હોસ્પિટલના ડાયરેક્ટર ડૉ. શશાંક પંડ્યાએ તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે હોસ્પિટલમાં આવતા કુલ કેન્સરના દર્દીઓમાંથી દર ૧૦ કેસમાંથી ૨ કેસ મોઢાના અથવા સ્તન કેન્સરના હોય છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે આ બે પ્રકારના કેન્સર અત્યારે ખૂબ જ ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યા છે અને કુલ કેસોમાં તેમનો હિસ્સો લગભગ ૨૦ ટકા જેટલો ઊંચો છે.

​ડૉ. શશાંક પંડ્યાએ આ સ્થિતિ અંગે વધુ વિગતો આપતા જણાવ્યું હતું કે પુરુષોમાં મોઢાનું કેન્સર થવા પાછળનું સૌથી મોટું અને મુખ્ય કારણ તમાકુ, ગુટખા અને ધૂમ્રપાનનું વ્યસન છે. ગુજરાતમાં વ્યસનનું પ્રમાણ વધુ હોવાને કારણે અહીં મોઢાના કેન્સરના દર્દીઓની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. બીજી તરફ, મહિલાઓમાં સ્તન કેન્સરના કેસોમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. આ માટે આધુનિક જીવનશૈલી, મોડા લગ્ન કરવા, બાળકોને સ્તનપાન ઓછું કરાવવું અથવા ન કરાવવું અને આનુવંશિક કારણો જવાબદાર હોઈ શકે છે તેમ તેમણે ઉમેર્યું હતું.

​ડૉ. પંડ્યાએ ખાસ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે મોટાભાગના દર્દીઓ ત્યારે જ હોસ્પિટલ પહોંચે છે જ્યારે તેમનું કેન્સર ત્રીજા કે ચોથા સ્ટેજમાં પહોંચી ગયું હોય છે. તેમણે લોકોને અપીલ કરી છે કે જો મોઢામાં લાંબા સમય સુધી ન મટતું ચાંદું હોય, અવાજમાં ફેરફાર થયો હોય કે શરીરમાં કોઈપણ અસામાન્ય ગાંઠ જણાય, તો તેને સામાન્ય ગણીને અવગણવાને બદલે તરત જ તપાસ કરાવી જોઈએ. જો શરૂઆતના તબક્કે નિદાન થઈ જાય તો કેન્સરની સારવાર ખૂબ જ અસરકારક નીવડે છે અને દર્દીનો જીવ બચાવી શકાય છે.

દર વર્ષે 4 ફેબ્રુઆરીના રોજ ઉજવવામાં આવતા 'વર્લ્ડ કેન્સર ડે' નિમિત્તે GCRI ના આ આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. આ વર્ષની થીમ 'ક્લોઝ ધ કેર ગેપ' (Close the Care Gap) હેઠળ હોસ્પિટલ દ્વારા કેન્સરના નિદાન અને સારવારમાં રહેલી અસમાનતાઓને દૂર કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ખાસ દિવસના પ્રસંગે ડૉક્ટરોએ જણાવ્યું હતું કે, કેન્સર હવે અસાધ્ય રોગ નથી રહ્યો. જો લોકો સમયસર જાગૃત થાય અને કેન્સરના શરૂઆતના લક્ષણોને ઓળખીને તપાસ કરાવે, તો આધુનિક ટેકનોલોજીની મદદથી કેન્સરને મટાડવાની શક્યતા ઘણી વધી જાય છે. વર્લ્ડ કેન્સર ડે નિમિત્તે હોસ્પિટલ દ્વારા નિવારક પગલાં અને સ્ક્રીનિંગ ટેસ્ટના મહત્વ પર વિશેષ ભાર મૂકીને સમાજમાં કેન્સર પ્રત્યેનો ડર દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.

GCRI માં નોંધાયેલા કેસની વિગતો (જાન્યુઆરી-નવેમ્બર 2025):