ઈસ્લામાબાદ મંત્રણા પહેલા યુદ્ધના ભણકારા : ટ્રમ્પે કહ્યું - ઈરાની નેતાઓ માત્ર વાતચીત માટે જ જીવિત છે
Paras Joshi
Author
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ન્યૂયોર્ક પોસ્ટને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં ઈરાનને ગંભીર પરિણામો ભોગવવાની ધમકી આપી છે. તેમણે કહ્યું કે જો ૧૧ એપ્રિલની ઈસ્લામાબાદ મંત્રણામાં કોઈ ઉકેલ નહીં આવે, તો અમેરિકી નૌકાદળ હવાઈ હુમલા માટે તૈયાર છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે અમેરિકા પાસે એવા હથિયારો છે જે અગાઉ ક્યારેય વપરાયા નથી. બીજી તરફ, ઈરાને લેબનાનમાં યુદ્ધવિરામ અને ફ્રીઝ કરેલી સંપત્તિ છોડવાની શરત મૂકી છે, જેના કારણે મંત્રણા પર સસ્પેન્સ યથાવત છે. ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ મંત્રણા માટે રવાના થઈ ચૂક્યા છે, પરંતુ ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળના આગમન અંગે હજુ અનિશ્ચિતતા છે.
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ન્યૂયોર્ક પોસ્ટ સાથેની ટેલિફોનિક વાતચીત દરમિયાન અત્યંત આક્રમક વલણ અપનાવ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આગામી ૨૪ કલાક વિશ્વ માટે ખૂબ જ નિર્ણાયક સાબિત થશે. ટ્રમ્પના મતે, અમેરિકાએ ભૂતકાળમાં પણ ઈરાન પર હુમલા કર્યા છે, પરંતુ આ વખતે લશ્કરી કાર્યવાહીનું સ્વરૂપ ઘણું વધારે શક્તિશાળી અને વિનાશક હશે. અમેરિકી યુદ્ધજહાજોમાં નવા અને અત્યંત આધુનિક હથિયારો ભરવાની પ્રક્રિયા તેજ કરી દેવામાં આવી છે. ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે જો સમજૂતીમાં નિષ્ફળતા મળશે, તો આ હથિયારોનો પ્રભાવી ઉપયોગ કરવામાં આવશે, જેનાથી ઈરાનને ભારે નુકસાન વેઠવું પડી શકે છે.
ટ્રમ્પે ઈરાનના બેવડા વલણ પર પણ આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે ઈરાની નેતાઓ દુનિયા સામે પરમાણુ હથિયારો ખતમ કરવાની વાતો કરે છે, પરંતુ પડદા પાછળ તેમનું યુરેનિયમ સંવર્ધનનું કામ સતત ચાલુ રહે છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે ઈરાન પર ભરોસો કરી શકાય તેમ નથી કારણ કે તેઓ મીડિયામાં કંઈક અલગ કહે છે અને હકીકતમાં કંઈક અલગ કરે છે. તેમના મતે, ઈરાન આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગો પર દબાણ બનાવીને વિશ્વને ગેરમાર્ગે દોરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, પરંતુ અમેરિકા આવી યુક્તિઓ સામે ઝૂકશે નહીં.
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'ટ્રુથ સોશિયલ' પર ટ્રમ્પે લખ્યું હતું કે ઈરાની નેતાઓ આજે માત્ર એટલા માટે જીવિત છે કારણ કે અમેરિકા તેમની સાથે શાંતિ વાટાઘાટો કરવા ઈચ્છે છે. તેમણે વધુમાં આક્ષેપ કર્યો કે ઈરાન લશ્કરી તાકાત કરતા 'ફેક ન્યૂઝ' અને પબ્લિક રિલેશન્સ (PR) સંભાળવામાં વધુ માહેર છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાન પોતાની છબી સુધારવા અને દુનિયાને પ્રભાવિત કરવામાં વધુ ધ્યાન આપે છે, જ્યારે વાસ્તવિકતામાં તે લશ્કરી દૃષ્ટિએ એટલું મજબૂત નથી જેટલું તે હોવાનો દાવો કરે છે.
ઈસ્લામાબાદમાં ૧૧ એપ્રિલે યોજાનારી આ શાંતિ વાટાઘાટો પર અત્યારે અનિશ્ચિતતાના વાદળો છવાયેલા છે. ઈરાને મંત્રણાના ટેબલ પર બેસતા પહેલા બે કડક શરતો મૂકી છે. પ્રથમ શરત મુજબ લેબનાનમાં તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામ લાગુ થવો જોઈએ અને બીજી શરત મુજબ અમેરિકાએ ફ્રીઝ કરેલી ઈરાનની અબજો ડોલરની સંપત્તિ મુક્ત કરવી જોઈએ. અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ પાકિસ્તાન જવા રવાના થઈ ગયા છે, પરંતુ ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળ હજુ સુધી ઈસ્લામાબાદ પહોંચ્યું નથી. જો ઈરાન પોતાની શરતો પર અડગ રહેશે અને અમેરિકા નમતું નહીં જોખે, તો આગામી કલાકોમાં આ સંઘર્ષ લશ્કરી હુમલામાં ફેરવાઈ શકે છે.