સાવધાન! તમે ખાઓ છો એ ફળ ઝેર તો નથી ને ? કેમિકલથી પકવેલા ફળો પર FSSAI ની તવાઈ
Paras Joshi
Author
FSSAI દ્વારા દેશભરના ફૂડ સેફ્ટી ઓફિસરોને આદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે કેમિકલથી પકવવામાં આવતા ફળો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે. ખાસ કરીને કેલ્શિયમ કાર્બાઈડ જેવા પ્રતિબંધિત કેમિકલ્સનો ઉપયોગ કરતા વેપારીઓ સામે દરોડા પાડવા અને કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવાની સૂચના અપાઈ છે. આ કેમિકલ્સ સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત જોખમી છે અને તેનાથી ગંભીર બીમારીઓ થઈ શકે છે. હવે બજારમાં વેચાતા ફળોની તપાસ માટે ખાસ ટેસ્ટ પેપરનો ઉપયોગ કરીને આર્ટિફિશિયલ રીતભાત પકડવામાં આવશે.
ફૂડ સેફ્ટી ઓથોરિટીએ ગુરુવારે જારી કરેલા આદેશમાં જણાવ્યું છે કે કેલ્શિયમ કાર્બાઈડ જેવા કેમિકલ્સનો ઉપયોગ ફળો પકવવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત છે. વેપારીઓ ઘણીવાર વધુ નફો મેળવવાની લાલચમાં કેરી, કેળા અને પપૈયા જેવા ફળોને કુદરતી રીતે પાકવા દેવાને બદલે આવા ઝેરી રસાયણોનો ઉપયોગ કરે છે. આ કેમિકલના કારણે ફળો ઉપરથી તો સુંદર અને પાકેલા દેખાય છે, પરંતુ અંદરથી તે સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક બની જાય છે. FSSAI એ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારા વેપારીઓ સામે ફોજદારી ગુનો નોંધવામાં આવશે.
કેમિકલથી પકવવામાં આવેલા ફળો ખાવાથી શરીરમાં અનેક પ્રકારની ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાઈ શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, આવા ફળો ખાવાથી ઉલટી, ત્વચાની એલર્જી, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને ખોરાક ગળવામાં મુશ્કેલી જેવી સમસ્યાઓ સામાન્ય છે. લાંબા ગાળે આ રસાયણો કેન્સર જેવી જીવલેણ બીમારીઓનું કારણ પણ બની શકે છે. માત્ર કેલ્શિયમ કાર્બાઈડ જ નહીં, પણ કેટલાક વેપારીઓ એથિફોન જેવા કેમિકલના દ્રાવણમાં ફળોને ડુબાડીને પકવવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેના પર પણ સરકારે હવે કડક મનાઈ ફરમાવી દીધી છે.
સરકારના નવા આદેશ મુજબ, હવે તમામ રાજ્યોના ફૂડ સેફ્ટી ઓફિસરોને મંડીઓ, મોટા ગોદામો અને જથ્થાબંધ બજારોમાં ઓચિંતી તપાસ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. જ્યાં પણ શંકા જણાશે ત્યાં તાત્કાલિક દરોડા પાડવામાં આવશે. જો કોઈ વેપારી પાસે પ્રતિબંધિત કેમિકલનો જથ્થો મળી આવશે, તો તેનું લાયસન્સ રદ કરવા સુધીની કાર્યવાહી કરવામાં આવી શકે છે. ફળો પકવવા માટે માત્ર એથિલિન ગેસનો જ સુરક્ષિત રીતે ઉપયોગ કરવાની છૂટ છે, અને તે પણ સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત માપદંડો હેઠળ જ કરી શકાશે.
ગ્રાહકોની સુરક્ષા માટે હવે તપાસની પ્રક્રિયામાં આધુનિક પદ્ધતિઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. બજારમાં વેચાતા ફળો કુદરતી રીતે પાકેલા છે કે આર્ટિફિશિયલ રીતે, તે જાણવા માટે ખાસ પ્રકારના ટેસ્ટ પેપરનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આ ટેસ્ટ પેપર દ્વારા સ્થળ પર જ કેમિકલની હાજરી તપાસી શકાશે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે સામાન્ય જનતાને શુદ્ધ અને સુરક્ષિત ફળો મળી રહે અને સ્વાસ્થ્ય સાથે થતા ખતરનાક ખેલને અટકાવી શકાય. હવે ફળ બજારો પર ફૂડ સેફ્ટી વિભાગની બાજ નજર રહેશે.